Nhật ký 10 ngày Thiền Vipassana

Vậy là đã gần 3 tháng từ cái ngày định mệnh 19/7/2024 Cái ngày mà quyết định ngưng hết các công việc đã làm và bỏ hết mọi thứ liên quan đến cuộc sống hiện tại để thực hiện 1 điều mà mình đã theo đuổi 1 thời gian dài nhưng delay hết lần này đến lần khác không tham gia được. Dù là đã hằng trăm lần mỗi đêm và mỗi khi rỗi lại nghe pháp thoại của Ngài S.N Goenka dù chẳng hiểu hết được nội dung thâm sâu, nhưng vô hình dung nó là một thứ gì đó thôi thúc bản thân phải tiến về nó như một lẻ thường tình.

Khi và bước chân vào trường thiền tưởng rằng mọi thứ sẽ êm xuôi, tuy nhiên dường như tạo hóa đang thử thách mình. khi trong danh sách đăng ký không hề có thên Nguyễn Văn Tài, lúc đó bạn Duy ( người tiếp nhận đăng ký ) có nói với mình, lúc ấy mọi thất vọng ùa về trong một tinh thần rệu rã, nhưng đâu đó trong ánh mắt của Duy sau khi đọc form đăng ký của mình là một quyết tâm muốn mình có thể tham gia, Sau đó bạn đã kết nối với anh Tiên ( Quản lý trường thiền Hoằng Nguyện) và mời mình lên gặp trực tiếp anh. Cũng như Duy anh Tiên với tâm từ và tấm lòng rộng mở đã làm hết mọi cố gắng kết nối lên ban quản lý cấp cao hơn để giúp Tài, và cuối cùng mọi thứ như vỡ òa. Vị quản lý đáng kính với ánh mắt tràn đầy nhân ái nhìn về phía mình và báo em có thể tham gia khóa thiền này và giải thích tại sao mình không có trong danh sách. Hóa ra là khi nhận được điện thoại confirm mình đã quyền email xác nhận. Nhưng may mắn thay là có 1 thiền sinh hủy phút cuối nên mình có thể lấp vào vị trí ấy. Trong lòng cũng thầm cảm ơn nhân duyên đã đưa mình đến đây, một bầu không khí và những con người làm việc từ tâm.

Dù trước khi đăng ký có tìm hiểu về những điều bắt buộc trong 10 ngày lưu trú ở đây, và một lần nữa Người Hướng Dẫn có nhắc lại thêm 2 lần, 1 lần ở lúc điền form đăng ký và 1 lần vào buổi họp đầu tiên với tất cả các thiền sinh, và nhìn lại mới thấy đến đây được là 1 sự từ bỏ, từ bỏ mọi tiện nghi, từ bỏ mọi liên lạc với thế giới bên ngoài, từ bỏ thói quen ăn uống hằng ngày để chuyển qua thuần chay hoàn toàn trong 10 ngày lưu trú ở đây, từ bỏ mọi ngôn từ để thực hiện sự im lặng thánh thiện, và từ bỏ mọi tham, sân, si. Mọi thứ bao trùm nơi đây thật nhiệm màu.

Khi được thu xếp vào nơi lưu trú tôi được dặn đi dặn lại là không được giao tiếp với bất kỳ ai ngoại trừ Thiền Sư và phụ tá của ngài. Mọi giao tiếp buộc phải ngưng dù chỉ là 1 ánh mắt, cử chỉ hay ngôn ngữ ký hiệu, điều mà từ lúc sinh ra đến nay chắc có lẽ đây là lần đầu trong một thời gian dài tôi thực hiện. Căn phòng với chiến giường đơn sơ và không có bất kỳ tiện nghi hay phương tiện liên lạc nào. Tất cả như nói lên rằng 10 ngày ở đây là 10 ngày để bạn sống cho chính bạn. Sau khi dùng bữa tối và nghe thông báo khai giảng từ anh Tiên mọi người đều đồng ý mọi luật lệ ở đây rồi mọi người được đưa đến thiền đường để nhận vị trí thiền và tọa cụ thiền, kèm theo đó là nghe lời căn dặn của thầy S.N Goenka nói về 10 ngày ở đây, sau đó về nghỉ ngơi đêm đầu được tính là ngày 0, 1 ngày trước khi bắt đầu.

Ngày 1 :

Đúng 4h giờ sáng mọi người bắt đầu nghe hồi chuông đánh thức, và mọi người có 30 phút để vệ sinh trước khi tiếng chuông tiếp theo vang lên để báo hiệu tất cả mọi người bắt đầu thời thiền đầu tiên trong ngày. Vẫn giọng nói đó, giọng nói mà gần 3 năm qua tôi thường nghe, nhưng bây giờ tôi mới cảm nhận được một cách trọn vẹn, mọi bí ẩn, mọi nhiệm màu bắt đầu hé lộ dần, mọi thứ mà trước đây tôi mơ hồ giờ đây đang hiện rất rõ. Hai vị thiền sư ngồi phía trên không nói gì, nhưng năng lượng thì bao trùm, mọi người ngồi bất động chăm chú nghe từng lời dặn và hưỡng dẫn tỉ mỉ của thầy.

Hôm nay nay chúng tôi xin chính thức quy y tam bảo, hôm nay chúng tôi bắt đầu bước những bước chân đầu tiên trên con đường thiền định. Hôm nay thầy mang đến cho chúng tôi phương pháp thiền Anapana, một phương pháp bắt đầu trước khi tiến vào Vipassana, công việc của tôi và các thiền sinh trong nơi đây là quan sát hơi thở ra vào và cảm nhận cảm giác trong từng hơi thở. Dù đã từng nghe rất nhiều lần về các pháp thoại của Thầy nhưng tôi vẫn lúng túng khi thực hành nó, và mọi khó khăn bắt đầu kéo về như một thử thách kéo chân tôi lại.

Thời thiền đầu tiên kéo dài từ 4h30am – 6h30am: Suốt 2 tiếng liền ngồi thiền mọi đau đớn bắt đầu dần đến và trong đầu hàng trăm, hằng nghìn dao động liên tục kéo đến, thật khó để tập trung quan sát hơi thở của chính mình, điều mà hơn 36 năm qua mình chưa bao giờ nghĩ đến nó, nó đơn giản nhưng khó vô cùng. Tôi và mọi thiền sinh được yêu cầu ngồi trong tư thế thoải mái, đa phần mọi người ngồi theo tư thế thiền truyền thống, và Thầy cũng giải thích cặn kẻ và liên tục để tránh có bất kỳ sai sót nào gây ra hậu quả khôn lường. Và bằng 1 cách nào đó 5 phút trôi qua, mọi thứ vẫn ổn, rồi 15 phút trôi qua, người tôi lại cảm giác hơi khó chịu, nhưng trong lòng vẫn quyết tâm cố gắng nên tôi vẫn tiếp, thế là 30 phút trôi qua, lúc này cảm giác mỏi kéo đến, và tôi vẫn tiếp tục cố gắng, rồi 1 tiếng đồng hồ trôi qua, ê ẩm, tôi bắt đầu thay đổi tư thế ngồi mà thầy có dặn, mọi thứ phải làm 1 cách từ từ để không gây ảnh hưởng đến bản thân và các thiền sinh khác. Và cứ thế 15 – 30 phút tôi lại xoay sở để cố gắng trụ lại trong trường thiền, nó như một cuộc đấu tranh sinh tồn, ở nơi mà bạn chỉ có 1 lựa chọn duy nhất để thoát khỏi con đường khổ đau, nhưng thứ bạn đang đối diện hiện tại lại khổ đau về thể xác, rất đau nhức. Rồi mọi thứ trôi qua, thời thiền đầu tiên kết thúc, bụng đói cồn cào, tôi dùng bữa sáng đầu tiên tại trường thiền, trong một bầu không khí thánh thiện, mọi thứ chậm rãi từ di chuyển đến ăn uống, mọi cảm giác đều được quan sát một cách kỹ càng.

Chúng tôi có 1h30 phút để ăn sáng và nghỉ ngơi trước khi quoay lại trường thiền để bắt đầu thời thiền tiếp theo, tôi đặt lưng xuống một lát và cảm giác đau nhức bắt đầu ùa về. Nhưng chưa khịp nghỉ ngơi được bao lăm thì hồi chuông báo hiện thời thiền thứ 2 trong ngày bắt đầu. Đây là thời thiền bắt buộc phải thực hiện ở thiền đường. Tôi lại lê cái thân xác ấy tiến vào thiền đường, mọi thứ có vẻ khá hơn khi bắt đầu một chút, tôi bắt đầu có những phút ít ỏi hiếm hoi trong đời cảm nhận được cảm giác của hơi thở là như thế nào. Nhưng cái tâm lang thang, cái tâm vọng động ấy vẫn quẫn quanh trong đầu, nó liên tục quấy rầy tôi, và tôi lại rơi vào trạng thái quoay cuồng trong nó mà quên rằng mình đang ngồi thiền, và thầy lại liên tục nhắc và trấn an tôi về các cảm giác và sự vọng động, và khuyến khích chúng tôi đồng thời hướng dẫn chúng tôi cách để đưa cái tâm về trạng thái quân bình.

Ngày trước khi còn ở nhà mỗi khi nghe tiếng tụng niệm trong bài thuyết giảng tôi lại muốn tua đi cho nhanh vì nghe chẳng hiểu gì cả, và khó nghe làm sao, giờ thì tôi mới biết đó là tiếng Pāli hay còn gọi là tiếng Nam Phạn, được dùng ở nơi Đức Phật truyền giảng phương pháp thiền này. Và cũng lần đầu tiên tôi mới được cảm nhận rõ việc nghe và việc thực hành nó khác xa như vậy, những điều thâm sâu mà tôi không thể hiểu được trước kia giờ đây là tôi sung sướng và phấn khích vô cùng, và tôi lại rơi vào 1 trạng thái mà sau tôi mới biết đó là cạm bẫy trong lúc thiền, đó là bị cảm giác sung sướng chi phi phối làm tôi chỉ muốn đi vào cảm giác đó một cách tham lam. Và tôi bắt đầu có dấu hiệu thực hiện sai phương pháp thiền, tôi bắt đầu suy nghĩ linh tinh, những suy nghĩ của một con người rất đời thường, mọi tham sân si và ký ức cũng như những điều viễn vong cứ ùa về, và tôi cứ nghĩ rằng điều đó tốt và tôi đang gột rửa chú, giờ nghĩ lại mới thấy tôi thật may mắn vì đến đúng nơi và Thầy vẫn liên tục trong suốt quá trình thiền nhắc nhở tôi và các thiền sinh khác về những điều này, nhưng bằng cách nào đó mà tôi vẫn làm nó sai, và tôi bắt đầu thấy lúng túng, và tìm hướng để điều chỉnh, tôi cho rằng là mình đang làm đúng với những gì Thầy đã nhắc nhở và dạy. Tôi vẫn chìm đắm trong cảm giác, ảo giác và dĩ nhiên là đi cùng với hơi thở ra vào. Sự kiên trì ấy dường như có chút lay chuyển, tôi bắt đầu kéo dài hơn thời gian định tâm, bắt đầu có hơn 1 phút quan sát được hơi thở ra vào. Ơn thay thời thiền thứ 2 chỉ kéo dài 1 giờ. Tiếng tụng niệm vang lên rồi sau đó là tiếng chuông báo thời thiền kết thúc, lúc này tôi không để tâm đến cơn đau nữa mà đắm chìm trong hàng ngàn suy tư trong lúc thiền ùa về.

Sau khi nghỉ khoảng 3 phút hơn chúng tôi lại quoay lại trường thiền dù là trong quy định là thời thiền này bạn có thể thiền tại phòng riêng, nhưng gần như toàn thể mọi người đều có mặt tại Thiền Đường, dù là thiền tại phòng riêng thì sướng hơn, vì bạn có một mình, và ngồi tự lưng được, … nhưng bằng một thần lực nào đó dìu dắt mọi người đều tiến vào thiền đường để tiếp thời thiền thứ 3 kéo dài 1 tiếng đồng hồ. Vẫn lặp lại những thứ ở thời thiền thứ 2, nhưng thời thiền thứ 3 mọi thứ bắt đầu xuất hiện thêm, đó là những cơn đau, nó đang tăng dần theo tốc độ tích lũy, và Thầy vẫn liên tục nói về nó, đó như một lẽ thường tình trong cuộc sống vốn dĩ chỉ có khổ đau và khổ đau, và giờ đây chúng ta đang đối diện với nó bằng một tâm thái từ bi. Tôi vẫn loay hoay trong cơn say cảm giác và những phút định tâm theo đó có cải thiện dần theo sự kiên trì mà Thầy vẫn luôn động viên và truyền cho chúng tôi. Lúc này tôi bắt đầu thấy thích nghe tiếng tụng niệm hơn, vì nó báo hiệu thời thiền sắp kết thúc. Rồi tiếng chuông vang lên thời thiền thứ 3 kết thúc, tôi thở phào vì được dùng bữa trưa và được nghỉ ngơi. trước khi bắt đầu thời thiên thứ 4 vào lúc 1pm.

Sau buổi thọ thực buổi trưa và giấc ngủ ngắn hồi chuông báo đến giờ thiền lại vang lên. Chúng tôi bắt đầu thời thiền thứ 4 trong ngày. Trong lúc thiền giờ đây kèm thêm 1 cảm giác mới, đó là cảm giác buồn ngủ mà sau này tôi mới biết đó là Hôn Trầm, một trong những thứ cản trở việc thiền, theo từng hơi thở thi thoảng là cảm giác gật gật,… kèm theo vô số giao động và đôi xem là dăm ba phút tập trung được vào cảm giác hơi thở ra vào. Tôi vẫn cố vì bằng một cách nào đó thần lực trong thiền đường kéo bạn ra khỏi cảm muốn bỏ cuộc, vẫn những lời quen thuộc của Thầy S.N Goenka nhắc đi nhắc lại các kỹ thuật thiền và những dặn dò cần thiết để dẫn lối để thiền sinh không đi chệch lối, việc đi chệch lối rất nguy hiểm, nó không những không giúp chúng ta gột rửa đi các Sankara củ mà còn tạo thêm các Sankara mới, Sankara, một khái niệm mà tôi đã nghe suốt hơn 3 năm trời, nhưng bây giờ tôi hiểu rằng, chỉ cần không xuất hiện thêm 1 Sankara mới thì những Sankara củ sẽ trồi lên. Và theo đó sẽ giúp ta tiến đến trạng thái giải thoát, nhưng đó là việc ta làm cả đời, thậm chí nhiều đời tùy thuộc vào lượng Sankara mà đã tích trước đó. Thật hay làm sao, thật lành làm sao khi biết được điều này, nó làm tôi càng thêm cũng cố tinh thần và tìm thấy đây là thứ mà cần phải đi theo chứ không phải là những thứ phù phiếm ngoài kia, một cảm giác thật sung sướng lan tỏa khắp người. Và tôi vẫn quan sát hơi thở ra vào và có chút nhầm lẫn vì trong lúc quan sát tôi lại quan sát thêm những nỗi đau ở những chổ khác, chúng là thứ níu kéo tôi, đó là cơn đau nhức khắp cơ thể khi bạn phải ngồi một tư thế ở 1 thời gian lâu và liên tục. Đó là những thứ trong quá khứ, tương lai và ảo ảnh tạo ra. Sau hơn 1h30′ thời thiền thứ 4 vậy đã trôi qua, lúc này sự phấn khích lấn áp cơn đau, tôi đắm chìm trong những thứ mà tôi chưa bao giờ có được từ lúc sinh thành tới giờ.

Sau hơn 3 phút nghỉ về phòng nằm xuống để bớt đau lưng chúng tôi lại quoay lại Thiền đường, vẫn là những lời dặn dò lặp đi lặp lại của Thầy, những lời tụng niệm để tạo thêm không khí cho thiền đường, chúng tôi đang đi từng bước một trên con đường thiền tập, rồi bỗng dưng có tiếng micro từ phụ tá Thiền Sư vang lên kêu đích danh tôi, tôi được mời lên ngồi đối diện với Thiền Sư ĐẮC PHÁP, Ngày dùng ánh mắt tràn đầy yêu thương và tư bi hỏi tôi cảm nhận như thế nào về hơi thở ra vào, Ngài muốn tôi xác nhận một lần nữa xem những gì tôi hấp thụ được có đúng theo con đường mà Đức Phật đã để lại cho nhân loại và đặc biệt là những gì mà Thầy S.N Goenka và toàn thể trường thiền được truyền đạt đến bạn phải thật chuẩn xác để tránh việc tu tập trở thành vô ích. Vì đã dành khá nhiều thời gian trước đó để nghe pháp thoại nên tôi dễ tiếp cận hơn, và cũng trả lời đúng như những gì tôi cảm nhận, riêng có 1 thứ tôi vẫn khá mơ hồ đó là các cảm giác khác, tôi lại quên nói với thiền sư điều đó và mang vào các thời thiền khác nhau, đó là một điều mà ngày thứ 3 tôi mới nhận ra và kịp thời điều chỉnh, đó là việc chỉ tập trung vào cảm giác hơi thở ra vào ở mũi và không quan tâm đến các cảm giác khác ở bất kỳ đâu. Tôi vẫn nói về cảm giác thấy ấm khi hơi thở từ mủi đi ra và thấy mát khi hơi thở đi vào. Sau đó tôi được ngồi đối diện cạnh Sư ĐẮC PHÁP thiền thiêm khoảng 5 phút sau đó quoay về vị trí ngồi thiền của tôi trong thiền đường và tiếp tục cho đến khi hết hẳn thời thiền thứ 5 trong ngày. Lúc này tôi vẫn quoay cuồng trong vòng xoáy cảm giác và sự đau đớn xem kẽ là những phút định tâm có tăng dần theo thời gian kiên nhẫn lặp đi lặp lại. Và tiếng tụng niệm của Thầy lại vang lên kèm theo 3 tiếng mà tôi thấy yêu thích nhất đó là Shadu Shadu Shadu, nó báo hiệu thời thiền đã kết thúc.

5pm Tôi dùng bữa ăn nhẹ tối, với một ly sữa hạt và ít trái cây rồi sau đó về phòng để vệ sinh trước khi bắt đầu thời thiền thứ 6 trong ngày. Mọi thứ diễn ra theo từng mốc thời gian, và duy trì liên tục, ở đây không tồn tại sự gấp gáp, mỗi hơi thở, mỗi bước chân, mỗi suy nghĩ đều diễn ra một cách chánh niệm, mọi thứ cứ cứ trôi đi và chúng tôi thưởng thức nó, giây phút hiện tại, mọi lo âu, mọi toan tính, mọi kế hoạch không hề tồn tại ở đây, ở đây chỉ có 1 thứ duy nhất là hiện tại. Đúng 6pm tiếng chuông vang lên, và trước đó khoảng 3 – 5 phút mọi người đã tự giác ngồi sẳn trong thiền đường để bước tiếp trên con đường tu tập của bản thân, mọi thứ đã đi vào khuôn khổ mà trường thiền hướng tới, đó là tạo một môi trường tốt để đạt được GIỚI, thứ đầu tiên phải có trong thiền và điều kiện tiên quyết, những ngày tại trường thiền tất cả chúng tôi được yêu cầu phải giữ 5 giới ( không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không rượu bia và chất kích thích, không nói dối ). Việc đó cực kỳ quan trọng. Đó là lý do chúng tôi buộc phải im lặng thánh thiện, vì lời nói khi đã thốt ra thì có thể vô tình trở thành lời nói dối, hoặc chưa đúng sự thật, chúng tôi luôn được nhắc nhở là cẩn thận từng bước đi, thậm chí khi rửa chén cũng phải quan sát để tránh gây hại đến các chúng sinh khác. Và những ngày ở đây chúng tôi được yêu cầu phải tuân thủ theo hướng dẫn và không được phép thực hiện bất kỳ phương pháp thiền khác, hoặc phương pháp tụng niệm khác. Điều đó để chắc chắn và đảm bảo rằng chúng tôi đang đi đúng theo phương pháp thiền tuyệt diệu mà Đức Phật GOTAMA đã để lại cho nhân loại sau hơn 5000 năm. Bước vào thời thiền thứ 6 mọi thứ thoải mái hơn sau khi tắm rửa tỉnh táo, và kèm theo sự háo hức mong đợi tới giờ pháp thoại. Một tiếng trôi qua mọi thứ vẫn cứ từng bước một tiến dần, sự tập trung tăng đần mỗi lúc một chút, cảm giác hôn trầm lúc này biến mất và khi tiếng chuông vang lên báo hiệu kết thúc thời thiền, chúng tôi có 3 phút để nghỉ ngơi tại chổ hoặc tại phòng trước khi quoay lại thiền đường và bắt đầu nghe pháp thoại.

7pm Tôi lại được nghe những lời pháp thoại quen thuộc, nhưng ở đây tại không gian này mọi thứ khác rất nhiều, các nút thắt bắt đầu mở từng nấc một, tôi được nghe về bát chánh đạo, thứ mà tôi đã nghe trước khi đi thiền xuyên suốt cả tuần liền vào mỗi lúc trên xe đi làm, và tôi được sáng tỏ hơn về Giới ( Sila) , Định (Samadhi) và Tuệ ( Pañña) pháp thoại thật màu nhiệm dù nghe đi nghe lại rất nhiều lần, nhưng mỗi lần nghe lại là một lần sáng tỏ, và lần đầu tiên tôi giác ngộ ra được vai trò của Giới – Định – Tuệ trong thiền tập, và tôi thấy mình thật may mắn vì đến đúng nơi, đúng chổ và đây mới là thứ thật sự quan trọng với mình. Bên cạnh lời pháp thoại đầy màu nhiệm Thầy của chúng tôi, ngài S.N Goenka cũng nói về chặn đường ngài đến với Vipassana và làm lan toản nó khắp thế giới. Một trong những khó khăn của thiền sinh mới là ngày thứ 2 và ngày thứ 6, Thầy nói đây là 2 ngày mà người ta dễ bỏ cuộc nhất, việc bỏ cuộc sẽ đóng cảnh cửa cơ hội của bản thân với phương pháp thiền, và cũng như đánh mất cơ hội để phương pháp thiền mang lại sự giác ngộ và giải thoát cho bản thân. Tôi khắc cốt nghi tâm và nguyện sẽ cố gắng để vượt quan 10 ngày ở đây, tôi phát nguyện và phát tâm. Sau khi kết thúc buổi pháp thoại, chúng tôi nghỉ 3 phút trước khi quoay lại với thời thiền thứ 7 và cũng là thời thiền cuối cùng trong ngày. Các kỹ thuật thiền sẽ được nâng cao và nói trước một chút cho ngày hôm sau, trong trường thiền sẽ bao gồm thiền sinh củ và thiền sinh mới, nên cũng có những hướng dẫn cho thiền sinh củ, thiền sinh mới thì vẫn tiếp tục con đường thiền của mình.

Thời thiền cuối trong ngày chỉ võn vẹn 45p mọi thứ trôi qua rất nhanh, và những mỏi mệt đau đớn tích tụ trong ngày dồn nén cả vào 45 phút cuối này, thật tình lúc này tôi chỉ muốn nó trôi qua thật nhanh để về dặt lưng xuống nằm, thứ duy nhất lúc này tôi thấy rất có giá trị với bản thân. Và theo đó tiếng tụng niệm lại vang lên, nhưng ngắn hơn các thời thiền khác, sau đó kết thúc, Thầy mời chúng tôi về nghỉ ngơi.

9pm – 9h30pm Nếu cần sự hỗ trợ bạn sẽ ở lại thiền đường và trao đổi trực tiếp với Thiền Sư, Giáo Viên và sẽ được hướng dẫn tường tận chi tiết, và giải quyết các khúc mắc trong lúc thiền, mục tiêu chung là đảm bảo mọi thứ vẫn đi đúng con đường của dhamma ( các chân lý và quy luật tự nhiên, giúp con người giác ngộ và thoát khỏi khổ đau). Tôi kết thúc 1 ngày thiền, và cũng không thắc mắc gì thêm vì tôi U Minh và và cho rằng mình đang thực hành đúng, vì trước đó tôi đã chi sẻ cảm giác của tôi với Thiền Sư và xác nhận nó đúng, nhưng sự thật là mọi thứ vẫn có phần chệch lạc, do tôi mô tả chưa hết bản chất của vấn đề.

9h5pm Bước về phòng tôi nằm ngay xuống chiến giờng đơn nhỏ bé giản đơn và thư giãn lưng đôi chút, mọi thiền sinh trong trường thiền được yêu cầu tắt đèn ngủ trước 10pm. Sau 1 ngày thiền tôi chỉ muốn đi ngủ thật nhanh, sự mỏi mệt đã đưa tôi chìm vào giấc ngủ nhanh chóng. Trước khi về chúng tôi còn được dặn dò là có thể thiền trước khi ngủ trong lúc nằm, và tận dụng mọi thời gian quý báu để thiền thêm, riêng tôi thì thiếp luôn và chìm vào giấc ngủ sâu.

Ngày thứ 2:

Cũng như ngày đầu đúng 4 giờ tiếng chuông lại vang lên lúc 4am, nhưng thường thì tôi sẽ đặt báo thức sơm hơn khoảng 15 phút để có thêm nhiều thời gian thư thả chuẩn bị trước khi vào thời thiền đầu tiên kéo dài 2 giờ. Đúng điểm chuông reo chúng tôi đã cố gắng có mặt trong thiền đường trước khoảng 3 – 5 phút, nhiều thiền sinh còn có mặt sớm hơn và đã bắt đầu ngồi thiền một cách chăm chỉ. Riêng tôi thì vẫn theo đúng giờ, Sau giấc ngủ cảm giác mỏi có bớt đôi chút, tuy nhiên khó khăn lớn nhất trong thời thiền đầu chính là cảm giác Hôn Trầm, cứ thiền được một lúc thì cái đầu lại muốn gục xuống, có lẻ lúc này người tôi giống như cây compa xoay vòng vòng, dù vẫn đang cố gắng ngồi một tư thế bất động nhắm mắt. Vẫn giọng nói quen thuộc của Thầy, rất từ tốn rất ân cần nhắc nhở dặn dò giải thích lặp đi lặp lại, và trong tôi lúc này là sự pha trộn, hôn trầm, tâm lang thang, một số khoảnh khắc tỉnh tâm để cảm nhận được hơi thở ra vào và cảm giác lúc đó trên mũi kèm theo nhiều cảm giác khác trên khắp cơ thể. Các thời thiền diễn ra lặp lại như ngày thứ 1 và từng thời thiền một tôi tập trung và cố gắng kiên nhẫn như cách thầy đã kiên nhẫn với chúng tôi. Thầy giải thích cho chúng tôi về cơn đau, và so với cơn đau sự cuồng loạn của thú dữ trong rừng thì sự cuồng loại của tâm phản ứng lớn hơn rất nhiều, và tôi đang trên đường trở thành người huấn luyện cái tâm vọng động, cái tâm lang thang của mình để nó không còn phản ứng trước sự khổ đau, trước mọi sung sướng luyến ái nữa, tất cả cô đọng lại ở một câu rất ngắn gọi anicca ( đó là sự vô thường và sẽ biến mất). Mọi cảm giác đề là anicca nó tự sinh ra và cũng sẽ biến mất, chỉ cần ta không phản ứng với các Sankara nó thì sẽ không còn sinh sôi ra theo cấp số nhân nữa, chỉ cần ta không phản ứng, ta đón nhận nó, yêu thương nó, từ bi với nó và không ghét bỏ nó, cũng như không quá luyến tiếc với nó thì nó sẽ tan biến, Sankara có nhiều loại, Loại đầu tiên được ví như một vệt khi ta đưa tay chạm vào nước, nó sẽ nhanh chóng mất đi sau đó, loại thứ 2 giống như một vết mà ta dùng tay tạo nên trên cát, so với vệt nước thì nó sẽ biến mất chậm hơn,nhưng theo làn gió thì nó cũng sẽ biến mất, loại còn lại là loại được ví như các vết cắt vào kim loại, đá, nó rất cứng và rất khó để biến mất. Hằng ngày hằng giờ từ khi chúng ta sinh ra cho đến khi chúng ta tạ thế thì nó không ngừng được sinh ra. Khi ta mất đi thì những gì trong sâu thẳm, tức là những Sankara khó phai nhạt nhất sẽ trồi lên và tái sinh trong một kiếp sống mới, và kiếp sống mới lại thừa hưởng lại các Sankara trước đó mà đã tích tụ. Lời thuyết pháp của ĐỨC PHẬT thật màu nhiệm, và không còn gì để tranh cãi vì cho đến nay đã được chứng minh ở góc độ tâm linh và khoa học về điều này, nên bản thân tôi hoàn toàn tin tưởng tuyệt đối vào chân lý này. Nó là điều giúp tôi trong suốt những ngày ở đây liên tiếp vượt qua các khó khăn trong lúc hành thiền.

Tôi nhận ra rằng việc giải thoát là do chính bản thân mình tự chứng nghiệm như ĐỨC PHẬT có nói đó là tuệ thực chứng (Tu Tuệ), khi ta thiền tập thì chính ta tự giải thoát cho bản thân việc đó và những giáo lý trước đó của NGÀI chỉ là mang tính chất lý thuyết hay còn gọi là tuệ nhận biết ( Văn Tuệ) và tuệ tư duy ( Tư Tuệ). Theo như trật tự mà bánh xe pháp xoay chuyển và rồi tôi cũng kết thúc ngày thứ 2. Tôi về phòng và ngủ thiếp đi, lúc này không còn cảm giác phấn khích tò mò hay gì khác, chỉ đơn thuần là muốn đi ngủ.

Ngày thứ 3:

Hôm nay chúng tôi được yêu cầu nâng cao sự nhận biết nhạy hơn ở đầu cửa mũi và trên nơi hơi thở bắt đầu đi vào một cách vi tế hơn được thực hiện ở vùng tam giác nhỏ trên khuôn mặt, tức là khu vực quanh mũi và phần trên của môi trên (đôi khi gọi là vùng nhân trung). Đây là lúc tôi thực hiện sai phương pháp thiền, tôi mơ hồ và nghĩ trong lúc quan sát ở đây thì cũng như hôm trước, tôi dùng nỗi đau để nhận diện sankara và tập trung vào đó thay vì hơi thở ra vào trên vùng nhân trung, lúc này cảm giác đau ở đâu thì tôi kết hợp song song với việc quan sát hơi thở, một điều sai hoàn toàn, nhưng tôi cứ nghĩ nó là đúng nên cứ chìm đắm vào đó, thậm chí tôi còn thấy bay bổng trong các ảo giác, và thấy đau đớn tội lỗi với những sai lầm mất trong quá khứ, đôi lúc nó làm tôi tức ngực khó thở, và điều đó ngày càng rõ hơn, nó làm tôi ám ảnh, sau này nhờ Thiền Sư ĐẮC PHÁP hướng dẫn tôi mới biết là tôi đã đi sai và lúc đó là lúc Sankara trong tôi nó trồi lên và tôi phản ứng lại và nó lại nhân lên làm tôi thêm đau đớn.

Buổi thuyết pháp thứ 3, tôi không còn quá hào hứng và không còn ngồi chăm chú trọn vẹn như 2 hôm trước, vì lúc này cơn đau đang ngự trị tôi, lượng Sankara đang trồi lên và nhân bản ra khiến tôi đau đớn trong tâm và cảm giác ngột ngạt khó thở tăng dần. Thật sự là một ngày tồi tệ.

Khi trở về phòng lúc 9h5 pm tôi gắng ngủ để những cơn đau lướt qua, nhưng tôi càng ngày càng thấy khó thở, tôi bắt đầu lo lắng, và lượng Sankara bắt đầu nhân lên, tôi vùng vẫy trong đó, tôi nghĩ do thời tiết, do môi trường, hay nhà mình có gì xẫy ra hay sao mà trong lòng như nóng rực cồn cào khó chịu. Tôi nằm hơn 30 phút mà không tài nào ngủ được, khó thở, chắc chết mất thôi, tôi vùng vẫy, tôi nghĩ mình cần kiểm tra y tế, tôi dậy và đi bộ lòng vòng trong khuôn viên trường thiền nghĩ rằng như vậy sẽ khiến đầu óc thư giã mà mọi thứ sẽ ổn hơn. Và hơn 1 tiếng đồng hồ trôi qua tôi cố gắng dặn lòng là cố lên, mình không thể bỏ cuộc.

Ngày thứ 4:

Rồi đến gần 12am tôi vẫn không tài nào ngủ được và càng ngày càng khó thở, tôi quyết định đi tới phòng của Phụ Tá Thiền Sư để yêu cầu sự giúp đỡ về y tế, hoặc xin phép trường thiền cho tôi ra trạm xa hoặc đâu đó để được kiểm tra y tế. Tôi lê bước chân đến khu vực Phụ Tá và lúc này tôi đứng lại trước phòng Phụ Tá Viên một lúc và tự đấu tranh tâm lý. Tôi nói với lòng lúc này mọi người đã đi ngủ rồi, mình cố gắng xíu nữa xem sao, nếu không ổn thì mình quoay lại sau, tôi lại đi đi lại lại kèm theo tâm trạng lo âu và sợ sệt, tôi sợ con đường vừa mới bước vào giờ sẽ chính thức đóng lại, tôi sợ, sợ sợ và lo lắng, về phòng lại ráng nằm xuống khó khăn từng hơi thở một, tôi nói với lòng, mình sẽ cố, mình sẽ cố, tôi đấu tranh từng hơi thở một, tôi nói với lòng chỉ cần thêm một tí thời gian nữa là trời sáng, cố từng tí một nào, tôi không muốn làm phiền mọi người, tôi không muốn bỏ cuộc, và cứ như vậy gần 2h sáng tôi thiếp đi trong từng hơi thở khó khăn và thức giấc trong tiếng đồng hồ báo thức trên tay rung, tôi tỉnh dậy với tâm trạng khá hơn chút, mọi hoảng loạn có vẻ đã vơi đi đôi chút.

Tôi bước vào thời thiền đầu tiên với sự Hôn Trầm triền miên vì đã mất ngủ trước đó, nhưng trong lòng vẫn gắng gắng gắng chút một, rồi sau đó mọi thứ có vẻ ổn dần hơn vào buổi sáng, bây giờ tôi lại chú ý nhiều hơn đến cơn đau tim tức lồng ngực và sự khó thở, những cơn đau thể chất lại càng chồng chất thêm những nỗi đau khác cộng dồn, và tôi lại làm chưa đúng phương pháp, tôi lại nhân bản các Sankara đó lên, tôi định sẽ cố gắng đến trưa gặp Thiền Sư nhờ giúp đỡ, nhưng rồi tôi thấy trưa sợ phiền các Thầy lại thôi cố thêm chút nữa đến chiều, khi được hỏi về các cảm giác, tôi chỉ nói về vế 1 là cảm giác hơi thở trên vùng nhân trung mà lại không đề cập nhiều đến các vấn đề kia, có lẽ tôi ngại, và cũng có lẽ là khi bạn muốn thoát ra khỏi những bỉ cực thì sẽ gặp nhiều thử thách, và sau đó tôi ngộ ra rằng đây là các Sankara trồi lên để đánh gục tôi.

Tôi cố gắng chút một, và hôm nay sau 3 ngày tập anapana chúng tôi bắt đầu đi vào Vipassana, và thầy cũng dặn dò rất rõ và nhắc đi nhắc lại rằng 3 ngày qua là những ngày để luyện tập quan sát hơi thở vi tế và luyện sự tập trung để có định lực tốt trước khi tiến vào Vipassana, khi vào vipassana thì phạm vi quan sát không còn nằm ở hơi thở ra vào nữa, mà nó mở rộng toàn bộ cơ thể từ đỉnh đầu đi xuống mặt, tai, mắt, miệng, cổ, thân, tay chân, và quét tuần tự từ trên xuống dưới, nếu khu vực nào không xuất hiện bất kỳ cảm giác nào sẽ ngưng lại khoảng 1 phút nếu vẫn không có cảm giác thì sẽ đi đến phần tiếp theo theo tuần tự. Những gì hôm trước tập với Anapana nếu chưa được tốt thì vẫn cứ tiếp tục với Vipassana, và Thầy cũng nhắc là nếu không tập trung được thì chuyển qua Anapana sau đó khi đã định tâm được rồi thì sẽ quoay lại vipassana.

Và hôm nay cũng là ngày mà tất cả thiền sinh được yêu cầu thực hành Anithan 3 thời thiền kể từ ngày hôm nay trở đi, buổi sáng: Khoảng từ 8:00 đến 9:00, buổi chiều: Khoảng từ 14:30 đến 15:30, buổi tối: Khoảng từ 18:00 đến 19:00.Trong 3 ngày đầu thì việc thay đổi tư thế thiền khi đau nhức một cách từ từ được cho phép, nhưng Thầy cũng khuyến khích là nên giảm dần tần xuất của việc này đi. Còn đối với Anithan thì chúng ta sẽ tập trung cao độ và không thay đổi tư thế và mắt nhắm lại tập trung tuyệt đối vào việc thiền. Nó như là một sự nâng cấp dần cấp độ thiền tập. Thầy cũng nói về việc cần thiết phải có Anithan và nói về cái đêm định mệnh dưới gốc cây bồ đề đã giúp Đức Phật giác ngộ, chính Anithan đã giúp Ngài thực hiện được điều đó, và đó cũng là thời thiền khắc nghiệt và khó khăn cho mọi thiền sinh mới. Vì nó là một thử thách không hề dễ. Và thêm một chút nữa, tôi cố gắng để hoàn thành hết các thời thiền này một cách trọn vẹn, và lúc này tôi vãn U Minh nghĩ về cơn đau trong lúc quan sát những phần khác, tôi cứ nghĩ nó sẽ giúp tôi tỉnh táo và tránh được hôn trầm, nhưng đó là 1 sai sót trong thiền tập vì nó là trò chơi cảm giác, chỉ làm ta thêm phát sinh thêm Sankara chứ không hề giúp ta giải thoát.

Tôi cảm thấy phấn chấn hơn vì có vẻ cuối cùng mình đã đi tới Vipassana và nắm thêm nhiều điều bổ ích mới, và Vipassana cũng giúp tôi cảm thấy ổn hơn đôi chút, nhưng vẫn tồn tại cảm giác tức ngực, tôi quyết tâm hôm nay phải gặp Thiền Sư ĐẮC PHÁP để nhờ ngài giúp. Sau thời thiền cuối cùng tôi gặp ngài. Vẫn ánh mắt từ bi và lắng nghe, Ngài ngồi đó và nghe tôi chia sẻ các cảm nhận của bản thân, từng thứ một Ngày chỉ ra rằng tôi đã thiền chưa đúng ở Anapana và kể cả Vipassana cũng vậy, khi quan sát đến đâu thì chỉ tập trung ở đúng chổ đó, những nơi khác có đau, có dễ chịu thì cũng không để tâm đến nó. Khi quan sát đến từng phần thì với mỗi loại cảm giác vẫn tâm từ với nó, vì bản chất mọi cảm giác đề là vô thường và sẽ biến mất, nên với khổ đau thì ta từ bi với nó, không phản ứng lại với nó, còn với cảm giác dễ chịu sung sướng, thì cũng đón nhận nó, nhưng không phụ thuộc vào nó và cũng không luyến tiếc với nó. Về việc tôi khó thở Ngài hỏi tôi đã bị trước đó bao giờ chưa, tôi nói đã từng bị 2 lần sau khi bị Covid, một lần trong lúc tập luyện chạy bộ, và một lần sau khi hoàn thành chặn đua full marathon tại Huế và thật sự nhìn rộng hơn là từ năm tôi còn nhỏ trước khi vào lớp 1 sau khi tôi bị té xuống giếng mà không chết thì sau đó tôi đã bị rồi. Ngài nói có thể sau khóa thiền này nó sẽ biến mất vĩnh viễn hoặc con phải dùng thuốc. Tôi như bừng tỉnh và như tái sinh thêm lần nữa, lần đầu tiên tôi phát hiện ra chính mình trong sâu thẳm điều mà hằng trăm, hằng nghìn, thậm chí hằng triệu lần trước đó cơ thể đã lên tiếng nhưng tối đã phớt lờ đi, giờ đây khi sống trọn vẹn cho chính mình thì tôi đã thật sự cảm nhận và đón nhận nó, giờ đây tôi sẽ yêu thương nó, từ bi với nó và nguyện không phản ứng với nó nữa. Ôiiii dhamma thật màu nhiệm. Tôi đành lễ ngài và bước về phòng nghỉ với tâm trạng như một người được khai sáng.

Bước lên giường ngủ và tức ngực thì sao, tôi đón nhận nó, tôi nhân từ với nó, nó cứ đến rồi sẽ đi như Thầy đã nói Anicca, Anicca, Anicca, tôi luôn nghi nhớ điều đó mỗi khi nó tới, và rồi tôi cũng thiếp đi và chìm vào giấc ngủ. Vậy là tôi đã thực chứng được trên chính cơ thể mình như những gì ĐỨC PHẬT đã dạy, ta mang đúng thân xác ta ra để quan sát và hướng tới con đường giải thoát.

Ngày thứ 5:

Sau khi thấm nhuần được phương pháp của thiền tôi như người được tháo gỡ trên người bao nhiêu gánh nặng trong lòng, mọi thứ nhẹ nhàng hơn, cơn đau thì nó cũng không mất đi, chỉ là lúc này tôi không còn phản ứng với nó như trước nữa, cơn đau ấy cũng trở nên dịu dàng hơn, còn thú dữ ấy không còn quấy phá mãnh liệt như trước nữa, tôi mỉm cười với nó mỗi khi nó đến, nhưng lúc này một điều mới lại đến mà Thầy đã nhắc rất nhiều lần trong mỗi thời thiền đó là cảm giác dễ chịu, nó là một dạng Sankara rất dễ bị nhầm lẫn, thường với các nỗi đau thì quá dễ dàng nhận diện, tuy nhiên với lời ngon ngọt, với sự sung sướng và tiện nghi, với các điều dễ chịu nó lại cho ta cảm giác thèm muốn và sảng khoái, và rồi ta yêu thích nó, bị bám víu vào nó, phụ thuộc vào nó, để rồi theo đúng bản chất của luật vô thường nó cũng biến mất và lúc này trong ta đó là sự tiếc nuối, chính sự tiếc nuối ấy chính là các Sankara đeo bám ta, nó nhân lên nhân lên và là khởi nguồn của mọi tai ương, hay ta còn hay gọi là si.

Hôm nay sau thời thiền thứ 3 tôi mệt nhoài và ngủ quên, một điều hiếm hoi trong những ngày ở đây, rồi đến giờ chuông vang lên tôi quyết định thiền tại phòng, cho đến hết thời thiền, và cũng định tiếp tục thời thiền thứ 5 tại phòng, vì khi tập ở phòng thì tôi có thể duỗi chân dễ hơn khi ở trong thiền đường, nhưng tôi nhớ nhầm giờ Adhiṭṭhāna cũng may mà anh Phước, người quản lý khóa thiền đã đến mời tôi ra thiền đường, anh Phước cũng chính là một trong những con người thánh thiện làm việc một cách vô vị lợi và từ tâm, anh đi kiểm tra từng phòng một để đảm bảo giờ. Trước khi tham gia khóa thiền này tôi đã từng nghĩ mọi nhân viên và Phụ Tá Thiền Sư trong trường thiền chắc hoạt động dựa trên tiền tài trợ và chắc họ sẽ được hỗ trợ chi phí để làm, chứ ai đâu rãnh mà đi làm những việc này, nhưng tôi đã sai. Sau này khi tôi tham gia hỗ trợ các thiền sinh mới thì tôi mới cảm nhận sâu sắc điều này.

Các thời thiền còn lại tôi vẫn kiên nhẫn đi theo sự dẫn dắt của Thầy và Thiền Sư ĐẮC PHÁP, tôi rất mong đợi đến cuối ngày để được trao đổi chia sẻ với Thiền Sư về sự thay đổi của bản thân tôi sau khi được Ngài giúp trong hôm nay. Thật may mắn khi pháp đã dẫn đường tôi đến đây và giúp tôi bước vào con đường của sự giải thoát. Bước về phòng hôm nay tôi dễ dàng đi vào giấc ngủ, sự khó thở và sự lo lắng cũng như các cảm giác của ngày thứ 3 đã ta biến hoàn toàn, giờ đây tôi bắt đầu có ý thức về việc dành thêm chút thời gian trước khi ngủ thiền thêm vài ba phút rồi chìm vào giấc ngủ. Cái hay của Thiền là dù bạn mất ngủ, nếu bạn nằm và thiền thì hôm sau khi bạn tỉnh dậy tâm thức bạn hoàn toàn khỏe, và sức khỏe của bạn cũng khỏe hơn mức bình thường khi ngủ, vì có một sự thật là trong lúc ta ngủ thì tâm thức của ta vẫn hoạt động một cách vô thức. Chao ôi thật màu nhiệm, giá mà tôi biết điều này sơm hơn thì hay biết bao.

Ngày thứ 6:

Đây được dự định là một ngày đầy khó khăn vì theo như Thầy đã nói thì đây là ngày mà người ta dễ bỏ cuộc, Vì ngày hôm nay sẽ đề cập đến vấn đề giáo phái, và nhiều người có thể sẽ từ bỏ Vipassana, nó vừa làm cho tôi có chút gì đó trông chờ xem thực hư như thế nào, vì sau 5 ngày trôi qua thì giờ đây sự định tâm và trí huệ đã trở nên tốt hơn, tôi đã bắt nhịp với lịch thiền tập ở đây một cách thuần thục, những cơn đói khi về đêm đã biến mất, chứng khó thở khi ngồi lâu cũng thuyên giảm đi, nó không mất đi hoàn toàn, nhưng chính vì tôi đã thôi phản ứng với nó, tôi yêu thương nó, nhưng không níu kéo nó, nên cảm giác đau đớn giảm đi rất rất nhiều.

Sáng thức dậy tôi bắt đầu tận hưởng bầu không khí thanh tịnh ở trường thiền mang lại, an lạc trên từng bước đi, và an tọa trên thiền đường để chìm sâu vào không khí thiền thánh thiện mà nơi đây mang lại, lúc này tôi cảm nhận rất rõ về các lợi lạc mà Vipassana mang lại cho tôi. Tôi quán triệt theo hướng dẫn của Thầy S.N Goenka và Thiền Sư ĐẮC PHÁP, cơn đau phải ngồi lâu theo thời gian nó cũng từ từ giảm dần, giờ đây tôi có thể ngồi trọn 1 giờ Adhiṭṭhāna mà không cần phải thay đổi tư thế. Thậm chí nhiều lúc có thể ngồi trọn 2 giờ trong thời thiền đầu tiên của ngày.

Hôm nay thầy bắt đầu mở rộng hơn về Vipassana, Việc quan sát theo từng phần trên cơ thể sẽ đi sâu hơn và tốc độ diễn ra nhanh hơn, thay vì đi từng phần 1 thì giờ sx đi theo một vùng rộng lớn hơn, ví dụ như trước sẽ đi tay trái từ trên xuống thì bây giờ 1 lúc đi 2 tay từ trên xuống, tương ứng như vậy cho 2 chân… sau đó sẽ đi xuyên thấu vào bên trong cơ thể qua từng tế bào và từng bộ phận bên trong cơ thể, xương,… Tôi được nghe về thuyết giáo của Thầy nói về carapa và các nguyên tử trong cơ thể, thật không ngờ cách đây hơn 5000 năm mà ĐỨC PHẬT đã phát hiện ra những điều đó, những thứ mà đến bây giờ khoa học mới tìm ra. Nó tạo cho tôi thêm niềm tin mà tôi đang đi theo.

Kalāpa là các hạt nhỏ nhất của vật chất, không thể phân chia thêm được, và là thành phần cơ bản của cơ thể con người cũng như của mọi vật chất trong vũ trụ. Mỗi hạt kalāpa bao gồm tám yếu tố:

1. Đất (Paṭhavī): Yếu tố cứng hoặc mềm, thể hiện tính chất rắn chắc của vật chất.
2. Nước (Āpo): Yếu tố lỏng hoặc kết dính, liên quan đến tính chất chảy lỏng, kết dính của vật chất.
3. Lửa (Tejo): Yếu tố nhiệt độ, bao gồm cả nhiệt nóng và lạnh.
4. Gió (Vāyo): Yếu tố chuyển động, thể hiện tính chất giãn nở và co rút của vật chất.
5. Màu sắc (Vaṇṇa): Yếu tố hiển thị của vật chất.
6. Mùi (Gandha): Yếu tố mùi vị của vật chất.
7. Vị (Rasa): Yếu tố vị giác của vật chất.
8. Chất dinh dưỡng (Ojā): Yếu tố cung cấp năng lượng cho cơ thể.

Trong thiền Vipassana, khi tâm trở nên rất nhạy bén, hành giả có thể bắt đầu nhận thức được các hạt kalāpa này như là các cảm giác vi tế phát sinh và hoại diệt liên tục. Điều này giúp hành giả hiểu rõ hơn về tính vô thường (anicca) của thân và tâm, hỗ trợ quá trình phát triển trí tuệ và giải thoát khỏi khổ đau.

Trong ngày thứ 6 đã có nhiều thời điểm các vùng cơ thể trên người tôi cảm giác và cảm nhận đã được thông suốt, tôi tỉ mỉ và kiên nhẫn theo hướng dẫn của Thiền Sư, sau một số lần thông suốt và cảm nhận có 1 luồn điện chạy khắp cơ thể tôi bắt đầu cố gắng tiến sâu hơn vào bên trong, nhưng việc cảm nhận dược các Kalāpa ở thời điểm này dường như chưa có. Tôi hoan hỷ và chấp nhận điều đó, tôi biết rằng đây là một quá trình mà mình dành ra cả đời thậm chí nhiều nhiều đời nữa để kiên trì. Và tôi cũng thấm nhuần được việc khi ta quá mong đợi và sự giác ngộ, cưỡng cầu để đạt tới trạng thái Niếp Bàn (Nibbāna) thì việc đó chỉ tạo ra thêm các Sankara và nhấn chìm ta sâu vào cơn bỉ cực của đời người. Việc này làm tôi nhớ lại một lần có duyên khi nghe được một đoạn trong Năng Đoạn Kim Cương ĐỨC PHẬT có đề cập đến nó, và bây giờ khi thực hành trên chính thân thể của mình tôi mới thấm được câu kệ này, và cũng hiểu rõ hơn về vấn đề này một cách rõ ràng hơn.

Trong những ngày thiền tập ở đây khi tôi đến, dường như lúc đó tôi cảm giác mọi thứ đang thử thách bản thân, ngay cả con kiến trong sân nó cũng cắn tôi, con muỗi cũng vậy, và nhiều thứ khác như thời tiết những ngày mưa dầm dề làm tôi khó thở,… thì bây giờ tôi cảm nhận được thiên nhiên dang dang rộng bàn tay với tôi, ngay cả con Kiến hay con Muỗi tôi cũng học cách từ bi với nó, kể cả lúc nó cắn tôi thật đau, tôi vẫn không trách nó mà xem nó như là một chúng sanh, và rồi giờ đây tôi không còn thấy chúng gây hại lên tôi nữa, hoặc có thể là tôi thôi phản ứng với những cơn đau nên tôi không còn cảm nhận được cơn đau khủng khiếp như trước nữa. Thật màu nhiệm, thật màu nhiệm, không còn gì bàn cãi nữa, lợi ích rõ ràng trước mắt đã và đang đến với tôi.

Sau thời thiền thứ 6 giờ pháp thoại đến, lúc này tôi lắng nghe những lời của Thầy, tuy đã tìm hiểu và nghe rất nhiều nhưng khi nghe lần nữa tôi không khỏi ngạc nhiên khi biết rằng khi ĐỨC PHẬT truyền dạy VIPASSANA cho chúng sanh ngài không hề muốn thành lập giáo phái, đay là phương pháp mà Ngài đã truyền cho nhiều giáo phái khác nhau đều phù hợp, và Ngài GOTANA không hề yêu cầu chúng ta phải từ bỏ tôn giáo mà mình đang theo để thực hành Vipassana, đây bản chất là phương pháp thiền không mang tính chất giáo phái, thực tế như vậy, trong trường thiền mà tôi tham gia có rất nhiều thiền sinh từ nhiều quốc gia trên khắp thế giới và từ tôn giáo khác nhau tham gia. Và ĐỨC PHẬT đề cập đến việc muốn giác ngộ thì chính chúng ta phải tự thân bước trên con đường đó, việc các giáo lý có hay đến đâu mà ta không thực hiện và hiện thực theo các chỉ dạy thì cũng giống như ta muốn qua sông mà không muốn đi qua, chỉ đứng bên này bờ nhìn qua bên kia và tấm tắc khen về những điều tốt đẹp bên kia sông. Điều này có vẻ ít nhiều sẽ khiến một số tông đồ của một số tôn giáo họ sẽ hoài nghi, vì với nhiều người họ quan niệm chỉ cần họ tụng niệm thần linh của họ thật thành kính thì vị Thần Linh ấy sẽ giúp họ, dù bất kỳ việc gì đi nữa. Những gì trong Vipassana hiện tại đang làm dường như có những điều đi ngược lại, thay vì tụng niệm trông chờ thì Vipassana hướng tới việc ta phải thực nghiệm trên chính những điều hay lẽ phải đó, và bản thân ta thực chứng nó để hướng tới giác ngộ và giải thoát hoàn toàn. Giờ thì tôi đã hiểu tại sao từ đầu Ngài S.N Goenka nói ra ngày thứ 6 sẽ là ngày mà có thể một số thiền sinh sẽ từ bỏ. Tôi cảm thấy như khai mở thêm một chân trời mới và giờ thì chắc chắn là mình sẽ bước qua ngày thứ 7 một cách trọn vẹn.

NGÀY THỨ 7:

Hôm nay có thẻ nói tôi đã hòa nhập hoàn toàn vào nơi đây, toàn thân tâm và thể xác đều đang tận hưởng những ngày sống trọn vẹn cho chính bản thân, Mỗi ngày từng chút một, từng lớp một được bóc tách ra, cơn đau đối với tôi bây giờ nó không còn như cơn đau ngày đầu vào nữa, từng thời thiền trôi qua nhanh chóng. Tôi tỉnh dậy và hiểu rằng mình đã vượt qua ngày thứ 6, một ngày mà Thầy đã nói là rất khó khăn cho các thiền sinh mới, Hết ngày hôm nay chỉ còn 2 ngày nữa thôi là khóa thiền đã kết thúc, Thầy nhắc chúng tôi phải biết trân quý từng phút giây ở trường thiền và tận dụng nó để thiền tập cho bản thân, vì nơi đây là điều kiện lý tưởng để thiền tập, sự tinh tấn và thiền lực từ Thiền Sư và các thiền sinh như dìu tôi bước qua những khó khăn cản trở tôi đi theo con đường này. Ngoài thời gian thiền thì pháp thoại hằng ngày là điều rất quan trọng, nó ví như việc người đi trong đêm mà không có ánh sáng vậy, pháp thoại như ngọn đuốc trong đêm dẫn ta bước ra khỏi bóng tối.

Ngày thứ 8 Thầy của chúng tôi vẫn kiên trì hướng dẫn và nhắc nhở chúng tôi trong mỗi thời thiền và yêu cầu chúng tôi phải dữ tâm quân bình (equanimity) trước cả những cảm giác dễ chịu và khó chịu. Và xem nó là anicca. Tâm quân bình giúp ta bình lặng trước mọi biến cố và an đến và đi, ta vui vẻ đón nhận niềm vui và hoan hỷ khi nó ra đi, với nỗi đau thì ta từ bi và yêu thương nó, không níu kéo nó mà dể nó ra đi một cách nhẹ nhàng.

NGÀY THỨ 8:

Vẫn theo lịch những ngày trước, chúng tôi thức dậy vào trước 4am và chuẩn bị mọi thứ cho thời thiền đầu tiên, không như những ngày đầu tôi không còn cảm thấy mệt mỏi kể cả khi bản thân khó ngủ, vì lúc khó ngủ tôi sẽ thiền Vipassana và xem đó như là một cơ hội để thiền định thêm, và khi thực chứng tôi thấy việc đi vào giấc ngủ nhẹ nhàng hơn. Các thời thiền trong ngày cũng trôi qua thật nhẹ nhàng, những khoảng thời gian trống trước khi vào thiền đường tôi thường đi chậm rãi từng bước một trên con đường trong khuông viên trường thiền, Thầy dặn chúng tôi ngay cả chúng ta bước đi cũng nên tận dụng thời gian đó để quan sát cảm giác, đó là một hình thức thiền, nó giúp ta cảm nhận sâu sắc về cảm giác của thân tâm một cách rõ ràng, không chỉ riêng tôi mà rất nhiều thiền sinh khác cũng vậy, chúng tôi hòa vào thiên nhiên ở đây, một khuôn viên đầy cây xanh và tiếng chim ca. Tôi cảm thấy may mắn vì vô tình đã đi đến một nơi với điều kiện rất lý tưởng cho việc thiền định.

Các bữa ăn vẫn là thuần chay, chúng tôi được khuyến khích chỉ ăn no khoảng 2/3 thôi, vì ăn quá no sẽ ảnh hưởng đến việc thiền, đồng thời cũng để quán thân tránh rơi vào tham sân si. Mỗi khi bước vào phòng ăn dép được các thiền sinh xếp rất ngay ngắn, không ai nói ai, nhưng dường như ai cũng vậy, đều chánh niệm trong từng hơi thở, từng hành động, ở đây không có sự vội vàng, chúng tôi tận hưởng từng hơi thở, từng bước đi. Khi thọ thực mọi người rất trật tự, không ai nói ai, ai cũng ý thức và dọn dẹp vị trí bàn ăn và cọ rửa ly chén của mình xếp ngay ngắn vào vị trí. Trong lúc cọ rửa chén bát chúng tôi được nhắc trên bảng thông báo là hãy quan sát kỹ vì có kiến ở trong bồn nước và cẩn thận tránh làm tổn hại đến chúng. Chúng tôi từ bi và quyết tâm không phạm vào giới dù là một điều rất nhỏ, kể cả từng bước đi chúng tôi cũng bước chậm rãi và quan sát xem có chúng sinh nào bên dưới để tránh gây tổn hại đến chúng sinh ấy.

Lại một ngày tuyệt với tôi cảm nhận rõ sự tiến triển trong lúc ngồi thiền và thân tâm mình, mọi thứ thật bình an và nhẹ nhàng. Tôi thiếp đi vào giấc ngủ và mong đợi ngày mới đến.

NGÀY THỨ 9:

Vậy là còn hơn 1 ngày nữa là đã kết thúc khóa thiền 10 ngày, Thầy vẫn dặn chúng tôi tận dụng tối đa mọi khoảng thời gian để thiền tập một cách bền bỉ và kiên trì. Giờ đây chúng tôi gần như đã thành thục về phương pháp thiền Vipassana, mọi kỹ thuật thiền và mọi lợi lộc theo đó mà đang tăng lên theo thời gian, giờ đây mọi người không còn thấy khó chịu khi ngồi một thời gian dài. Nhưng đâu đó trong lòng có nhiều hớn hở, vì ai ai cũng muốn sau khi bước ra khỏi đây sẽ mang những điều diệu kỳ mà bản thân đã thực chứng được đi chia sẻ với người thân và bạn bè và khuyến khích họ nên đến đây và tham gia để được hưởng các lợi lạc mà phương pháp thiền này mang lại. Vẫn từng thời thiền một chúng tôi làm rất tốt, Thiền Sư ĐẮC PHÁP cũng vẫn hằng ngày đối thoại trực tiếp với tôi để đảm bảo rằng việc thiền tập của tôi và các thiền sinh khác đang đi đúng hướng.

Trong giờ pháp thoại Thầy có nói ngày mai tức ngày thứ 10 sự im lặng thánh thiện sẽ chấm dứt, có nghĩa là chúng tôi được trò chuyện với nhau. Và ngày mai chúng tôi sẽ được học một phương pháp thiền mới tên là Mettā Bhāvanā. Ai ai cũng háo hức và mong chờ ngày mai.

NGÀY THỨ 10:

Hôm nay được xem là ngày hồ hởi và nhẹ nhàng nhất trong 10 ngày ở lại nơi đây, sự im lặng thánh thiện chấm dứt. Thầy của chúng tôi giải thích để cho chúng tôi 1 ngày để thích nghi với cuộc sống trước khi về với đời thường, vì trong 9 ngày qua trong nội tâm mọi người là một sự thuần khiết, sự thuần khiết đó dễ bị vấy bẩn khi ta về lại đời thường, việc kết thúc sự im lặng thánh thiện để mọi người bắt đầu giao tiếp là để chúng tôi thích nghi trước khi quá sốc khi trở về với cuộc sống hiện đại.

Khi thực hành thiền từ tâm, người tu tập thường bắt đầu bằng việc gửi những lời này cho bản thân, sau đó mở rộng ra cho người thân, người quen, người khó ưa, và cuối cùng là tất cả chúng sinh. Điều này giúp rèn luyện lòng từ bi, tình thương và sự tha thứ.

Buổi sáng hôm ấy tôi thức dậy với tâm trạng hồ hỡi và thoải mái, hôm nay sau bữa ăn sáng chúng tôi được học phương pháp thiền Mettapana, phương pháp thiền mang đậm chất nhân văn và từ bi, mà người ta có thể cảm nhận ngay ở nơi nó diễn ra, sự từ tâm và tấm lòng nhân ái bao trùm. Thiền từ tâm diễn ra trong khoảng vài 3 phút, chúng tôi cầu nguyện:

“Mong cho tôi thoát khỏi: Hận thù và hiểm nguy, Tâm nhiễm ô, phiền nāo,Thân đau khổ, đọa đày; Thân tâm được an lạc.
Nguyện cho tất cả chúng sinh san sẻ công đức của tôi, niềm an vui của tôi, san sẻ sự hòa hợp của tôi, san sẻ dhamma của tôi.
Nguyện cho tất cả chúng sinh được hạnh phúc, được an vui, được giải thoát, được giải thoát, được giải thoát.”

Sau giờ trưa chúng tôi được xem một đoạn phim tư liệu nói về thiền trong nhà tù, và ai ai cũng nhận ra bản thân từng người ai ai cũng có một nhà tù riêng, nhà tù của mọi khổ đâu sau si luyến ái mà chúng ta vô hình dung không nhận ra và chìm đắm trong những đau khổ triền miên kéo dài đó. Sau khi xem xong đoạn phim đầy ý nghĩa chúng tôi được thông báo về lịch dọn vệ sinh vào ngày mai trước khi ra về.

Rồi ban tổ chức đưa chúng tôi ra giới thiệu về các tư liệu và sách liên quan đến thiền và vipassana, tôi sửng sờ và phát hiện ra rằng Thầy của chúng tôi đã viên tịch từ năm 2013. Những gì chúng tôi được giảng dạy là đoạn thu âm Thầy đã thực hiện và phát lại trong các thời thiền. Tôi hết sức ngạc nhiên vì sự chu đáo và sự tâm huyết của Thầy, Thầy đã dành gần như cả cuộc đời để truyền bá Vipassana, một phương pháp mà sau khi ĐỨC PHẬT tạ thế 300 năm được nhà vua Ashoka mang đi truyền bá khắp các quốc gia, Trong số các vị Tỳ kheo được Vua Ashoka cử đi truyền bá Phật giáo, hai vị đến Miến Điện (nay là Myanmar) là Sona Thera và Uttara Thera. Họ được cử đến vùng đất Suvannabhumi, mà nhiều học giả tin rằng bao gồm khu vực Miến Điện và một phần Đông Nam Á. Và thầy của Thầy, Thiền Sư Sayagyi U Ba Khin đã dạy cho thầy phương pháp thiền và yêu cầu Thầy mang nó về Ấn Độ để dạy truyền lại cho cha mẹ thầy và người dân Ấn Độ, Thầy đã mang phương pháp thiền này để giúp Cha Mẹ Thầy vượt qua căn bệnh hiểm nghèo và giúp họ bước vào con đường giải thoát. Công đức dưỡng dục của bật sinh thành thi chúng ta có dành cả đời báo đáp cũng không bao giờ là đủ, và việc trợ duyên để Mẹ Cha bước vào con đường giác ngộ là cách báo hiếu tốt nhất mà ta có thể làm được. Tôi nghe Thầy nói mà ước gì Cha tôi trước khi Ông mất được có cơ hội biết đến Vipassana, và tôi cũng tâm nguyện sẽ trợ duyên cho Mẹ tôi và những người thân trong gia đình và bạn bè có thể biết đến Vipassana và sự giác ngộ. Và sau đó phương pháp thiền này nhân rộng trên toàn thế giới. Thầy đã bền bỉ kiên trì dành cả cuộc đời để làm việc đó một các phi vụ lợi để giờ đây sau nhiều thập kỹ đã có hằng trăm triệu thiền sinh trên khắp thế giới được hưởng sự lợi lạc của phương pháp thiền này.

Sau khi về phòng nghỉ trong một thời gian ngắn trước khi quoay lại bắt đầu thời thiền tiếp theo, tôi bắt đầu trò chuyện với Duy, thiền sinh cùng phòng với tôi, 9 ngày trôi qua chúng tôi gần như chỉ tập trung dành sự quan sát cho bản thân mà không giao tiếp với bất kỳ ai kể cả thiền sinh cùng phòng, những lời nói bắt đầu ùa đến, và tôi bắt đầu hiểu rõ những gì Thầy đã nói, khi lời nói được mở ra thì rất khó để bạn giữ giới, vì trong lúc nói chuyện có thể vô tình hoặc hữu ý bạn có những lời nói không đúng sự thật, điều đó sẽ ảnh hưởng đến ngủ giới mà mình đã được trường thiền tạo điều kiện để giữ. Nên có thể nói những thời thiền cuối của ngày thứ 10 là những thử thách, khi bạn bắt đầu nhận được những lời khen, chê từ các bạn thiền, và tôi cũng không ngoại lệ, có nhiều thiền sinh chung trò chuyện làm quen và đánh giá thế này thế kia, bạn phải ngồi như thế này, bạn phải ngồi như thế kia mới thiền được, tôi cảm ơn họ và cũng tiếp thu, nhưng đâu đó tôi thấy nó có ảnh hưởng rõ rệt đến các thời thiền tiếp theo, vì sự tự nhiên của các cảm giác bị ảnh hưởng nhất định. phải mất vài tiếng đồng hồ sau đó tôi mới định tâm lại và buông bỏ những lời nói đó ra để hòa vào không khí của thiền đường.

Cuối cùng rồi buổi pháp thoại ngày cuối cùng cũng đến, Thầy chúc mừng chúng tôi và cũng nhắc nhở chúng tôi sau khi trở về với cuộc sống sẽ đối mặt với nhiều nỗi khổ đau và luyến ái, nên mỗi người cố gắng duy trì mỗi ngày 2 thời thiền vào sáng và tối, và hằng tuần hoặc hằng tháng cố gắng thu xếp 1 buổi thiền tập thể với các bạn thiền khác. Lợi ích của việc thiền định chung hiệu quả rất lớn, nó nhiều hơn so với việc chúng ta tự thiền định một mình, điều đó thì bản thân tôi đã được thực chứng ở đây, tôi thấy có sự khác biệt rất lớn khi tôi thiền ở phòng riêng và thiền đường. Thầy nói rất rõ về Dana, một hình thức duy nhất để duy trì hoạt động của trường thiền. Thật vậy khi tôi đến đây ban tổ chức không nhận bất kỳ một điều gì của tôi và các thiền sinh khác, khi chúng tôi ra đi cũng vậy, mọi thứ đến từ sự đóng góp tự nguyện và cũng là nguồn kinh phí duy nhất duy trì hoạt động thuần khiết của Vipassana, một phương pháp thiền không cho phép việc thương mại hóa được diễn ra, vì việc thương mại hóa sẽ làm mất đi sự thuần khiết của phương pháp thiền. Sau khi kết thúc buổi xem đoạn phim nói về thiền trong tù tại gian trưng bày mọi người có thể Dana hoặc sau đó, tại đây có rất nhiều sách vở và tài liệu được phát miễn phí cho mọi người.

Hôm nay tôi được học thêm một điều nữa không kém quan trọng đó là Parmi. Trong truyền thống Vipassana, 10 phẩm hạnh hoặc đức hạnh mà người thực hành cần phát triển được gọi là “Parami” (còn gọi là “Paramita” trong tiếng Phạn). Đây là những phẩm chất quan trọng giúp người thực hành tiến bộ trên con đường giải thoát. Dưới đây là 10 Parami:

1. Dana (Bố thí): Sự rộng lượng, từ thiện, chia sẻ với người khác không mong cầu nhận lại.
2. Sila (Giới hạnh): Giữ gìn đạo đức, hành động theo đúng giới luật, và sống một cuộc sống có đạo đức.
3. Nekkhamma (Xuất ly): Từ bỏ các ham muốn và sự dính mắc vào thế gian để hướng tới giải thoát.
4. Pañña (Trí tuệ): Hiểu biết và sáng suốt, khả năng nhìn thấy sự thật và bản chất của mọi sự vật.
5. Viriya (Tinh tấn): Sự nỗ lực, bền bỉ trong việc thực hành và vượt qua các khó khăn trên con đường tu tập.
6. Khanti (Nhẫn nhục): Sự kiên nhẫn, chịu đựng trước khó khăn và nghịch cảnh mà không mất bình tĩnh hay tức giận.
7. Sacca (Chân thật): Tính trung thực, giữ lời hứa và nói lên sự thật.
8. Adhitthana (Quyết tâm): Sự kiên quyết, ý chí mạnh mẽ để theo đuổi con đường đã chọn và không bỏ cuộc.
9. Metta (Từ bi): Lòng nhân ái, tình thương và mong muốn hạnh phúc cho tất cả chúng sinh.
10. Upekkha (Xả ly): Sự bình thản, không bị dao động bởi vui buồn, thành bại, và duy trì sự quân bình trong tâm.

Những phẩm hạnh này được phát triển qua thời gian và qua sự thực hành đều đặn, giúp người hành giả tiến dần đến sự giải thoát cuối cùng. Mọi người được khuyến khích hãy từ bi cho đi, và chúng ta có thể quoay lại trường thiền đóng vai trò là các Phụ Tá Thiền Sư để phục vụ cho các thiền sinh mới, như cách mà các Phụ Tá hiện tại đang phục vụ cho chúng tôi. Và giờ đây tôi mới hiểu và biết rằng ở đây tất cả mọi người đều hoạt động trên tinh thần phi vụ lợi. Chắc chắn rồi, chắc chắn là tôi sẽ quoay lại đây để mỗi lần một ít thêm vào 10 lọ Parami của tôi một chút ít.

Vậy là kết thúc 10 ngày thiền một cách tốt đẹp, có lẽ đêm nay là đêm cuối trong 10 ngày của khóa thiền này, ai ai cũng có cảm giác thôi thúc vì đã một thời gian dài xa nhà, có bao điều muốn nói, có nhiều thứ hay ai ai cũng muốn mang chúng về cho người thân của mình. Và đêm nay trôi qua thật nhanh làm sao.

NGÀY THỨ 11:

Đối với tất cả các thiền sinh thì sáng ngày 11 sau thời thiền vào lúc 4h30 mọi người ăn sáng và vệ sinh chổ mình đã nghỉ ngơi và khuôn viên trường thiền sau đó chia tay nhau rồi về. Không khi rất nô nức, mọi người kết nối với nhau, ai ai cũng tâm khởi và nôn nao. Riêng tôi thì khác, tôi chọn cách ở lại thêm 1 ngày để hỗ trợ trường thiền để bắt đầu khóa mới, tôi chính thức gieo những hạt Parami đầu tiên sau khóa thiền. Tôi được anh Tiên, quản lý của trường thiền mời lên nói chuyện và phân công công việc. Tôi một người bằng một cách nào đó mà lách qua được khe hẹp và có thể bước vào con đường thiền định, ở đây tất cả mọi người đã giúp tôi đạt được ước mơ một cách tâm từ. Bây giờ tôi sẽ là người tiếp nối tinh thần ấy, tôi thấy may mắn vì mình đã chọn ở lại thêm 1 ngày để hỗ trợ. Ngày thứ 11 vô cùng quý giá, vì tôi lúc này như con cá lội ngược dòng, trong khi mọi người nôn nao về thì tôi ở lại, dĩ nhiên tôi cũng nôn nao để về với gia đình và cuộc sống chứ, nhưng trong thâm tâm tôi nhận ra rằng việc ở lại thêm 1 ngày quan trọng hơn.

Ngày thứ 11 tôi tham gia vào việc dọn dẹp, bếp, và các công việc để chuẩn bị cho một khóa thiền mới, tôi được gặp và nói chuyện cũng như cảm ơn những Phụ Tá đã giúp tôi những ngày qua và có cơ hội kết nối với họ. Tất cả mọi người từ nhỏ đến lớn, tất cả mọi người đều bình đẵng và tâm ái, chúng tôi làm việc nhịp nhàng với cái tâm rộng lớn, việc lớn, việc nhỏ, việc nào cũng được miễn là giúp chút ít công sức trợ duyên cho các thiền sinh sau là quá hạnh phúc.

Ngày này tôi được anh Tiên một người có tâm từ rất lớn và dành sự cống hiến cho trường thiền một cách phi vụ lợi chia sẻ và chỉ dạy cho tôi rất nhiều thứ mà trong khóa thiền tôi chưa lĩnh hội hết được. Chao ôi may mắn làm sao, đúng là khi chúng ta sẳn sàng thì người thầy sẽ xuất hiện. Sau những giờ làm việc chúng tôi sẽ tập trung ở thiền đường để thiền chung ít nhất 2 thời thiền 1 ngày như lời khuyên của Thầy. Tôi có cơ hội đi lại những nơi mà 10 ngày qua tôi đã gắn bó ở đây, quan sát kỹ hơn nơi mà mình đã thiền tập. Tôi có thêm chút thời gian để lắng đọng mọi thứ lĩnh hội được.

Đêm thứ 11 trôi qua, và cũng là đêm thứ 12 từ ngày tôi xa nhà. Giờ đây trong không gian này rất vắng vẻ, nhưng lúc này tôi không cảm thấy lo lắng, hay cô độc, vì tôi có Vipassana.

Tôi hứa với anh Tiên sẽ phụ thêm vào buổi sáng sau giờ ngồi thiền chung sau đó khoảng 10h tôi về, anh Tiên có dặn tôi ghé nhà anh, anh sẽ chỉ dạy thêm, đó như là một đặc ân may mắn mà tôi có cơ hội được đón nhân, Khoảng 10h30 tôi có mặt tại chổ anh Tiên, bằng một tấm lòng từ bi và cỡi mở anh truyền dạy cho tôi lượng kiến thức khổng lồ liên quan đến thiền định và nhân tướng,… anh cũng chia sẻ cho tôi cách để khổi đi lầm đường lạc lối trong quá trình tu tập. Vâng thật may mắn, nó giúp tôi rất rất nhiều về sau, cho đến bây giờ những lời nói ấy vẫn còn rất thười sự và như là những lời nhắc nhở với tôi mỗi khi bước vào đời.

Xin cảm ơn cuộc đời, tôi đã được tái sinh thêm một lần nữa.